I dette forumet, Finnmark under Hakekorset, har vi vært inne på temaet i flere varianter.
Bjarne Smeby som fortalte om mineulykken i Karasjok 1.mai 45 hvor 22 norske soldater ble drept. Vi har lest om minefellen i bunkersen på Skagen vinteren 44/45 hvor 2 Vardømenn ble drept inne i fjellet. Vi har også såvidt vært innom Vardøs Barneskole som var underminert og nære på ble sendt til himmels, kun reddet av vaktmester Sundkvist.
Selv husker jeg spennende øyeblikk hvor jeg fikk se pappas arr i skulderen etter å ha vært med i en mineulykke under krigen. En annen gang, da vi var i Jarfjord og hørte et voldsomt smell langt unna. Jeg var vel 7-8 år, kan jeg tenke meg, og vi var på vei til Kirkenes, pappa og jeg.
Vi kom kjørende og ikke så langt unna Storskog kom på en bulldozer ligge rykende og ødelagt etter å ha kjørt på en russisk stridsvognmine.
Mannen som kjørte døde på veien inn til sykehuset.
Hvorfor denne bisarre interessen, tenker sikkert mange.
Det er mange som har historier å fortelle.
Nylig har vi lest Oddvar Stømes beretninger om hva han som barn opplevde, dengang de ryddet miner: ( jeg har tatt meg friheten av å klippe og lime fra tidligere bidrag fra Oddvars glimrende tastatur):
“Var det ikkje slik at Forsvaret sprengde dette flyet og bombene omkring? Så litt om mineryddinga i kibergområdet etter krigen: Av og til høyrde vi om husdyr som gjekk inn i minefelt, og ein gong såg eg sjølv at ein kuflokk gjekk inn i eit slikt felt i -45. Men det hendte ikkje ofte at eg vart vitne til slike tildragelser eller at folk omkom på grunn av miner. Det såg ut som om minene var konsentrerte omkring festningsanlegga på Kibergnesset og Falkeflåget 8 km innafor Kiberg. Vi trudde at Kibergnesset var minelagt då tyskarane drog seg ut, Men berre få miner kom vi under ver med i heile kibergområdet. Men på Falkeflåget var det annleis. Her tok vi gutungar 700 miner på to dagar. Då den tyske minekomandoen seinare kom med minekarta sine, så rista dei berre på hovudet over det vi hadde gjort. Det var husdyra, og særleg reinflokkane som hadde motivert oss. Av og til var og båter så uheldige å gå på miner etter krigen, men ikkje ofte.
I tillegg til dei 700 minene som vi gutungar desarmert på Falkefloget, hende det no og då at det kom rekande iland hornminer som hadde slete seg laus frå minebelta. Ein sommardag i 1941 vakna vi til ropet om at det låg ei mina på sanden rett under huset vårt ved Løkta. Bygdefolket måtte sjølv slepe mina langt til havs, og der kom det ei tysk fraktskute til og senka ho. Vi ungar vart litt skuffa då ingen smell kom frå den mina som hadde terrorisert heile Værret ein heil dag. Då tyskarane drog den 31 oktober 1944, hadde vi laga oss på at heile Kibergnesset kunne vere underminert. Vi for varsomt fram på morran då vi “inntok” festninga, men det skjedde ikkje ei einaste ulykka der oppe på grunn av miner. Men innarst i ein bunkers var det eit surkålboks-lager. Men for å nå dit inn måtte ein over ei stor tankmina som låg midt på golvet. På heimtur saman med mora mi ville ho absolutt ha med seg ein boks til saltfisken til middag. Eg fortalde kor boksane stod, men der er ei mina i vegen, sa eg. Ho stod eit bel og studerte bomba. Det var trådar og streng til og frå, så eg talde henne av med denne planen. Men plutseleg skreva ho berre beint over mina og henta seg ein surkålboks. Den manøveren hadde ikkje eg våga meg på. Men ei veke seinare var eg innom her likevel, og då var alle boksane borte. Det var tydeleg at fleire andre ikkje hadde klart å stå imot freistnaden til å skaffe seg surkål til middag.”
Så langt Oddvar Støme. Og jeg håper han og andre har flere beretninger. Velkommen!